 |
| Ilustrasi AI |
Kuching – Stigma masyarakat terhadap penghidap Virus
Kurang Daya Tahan Penyakit Manusia (HIV) masih menjadi penghalang utama bagi
mereka untuk menjalani kehidupan normal. Walaupun perkembangan perubatan moden
membolehkan virus ini dikawal melalui rawatan konsisten, ramai pesakit masih
dipandang serong, sukar mendapat peluang pekerjaan dan sering dikucilkan dalam
masyarakat. Isu ini semakin menonjol semasa Program Ramadan 'Satu Juadah,
Seribu Keberkatan' yang dianjurkan oleh Malaysian AIDS Foundation (MAF) dengan
kerjasama Teratak Kasih Tok Nan (TKTN), di mana bantuan disalurkan kepada
keluarga terjejas HIV di sekitar Kuching.
Program yang diadakan di Batu Kawa ini bukan sekadar amal
jariah Ramadan, tetapi juga usaha untuk menghapuskan diskriminasi terhadap
penghidap HIV. Pengerusi TKTN, Dr Ruziana Miss, menegaskan bahawa pesakit HIV
yang menjalani rawatan secara konsisten mampu menjalani kehidupan seperti orang
biasa. "Penghidap Virus Kurang Daya Tahan Penyakit Manusia (HIV) yang
menjalani rawatan secara konsisten mampu menjalani kehidupan normal seperti
orang lain dan wajar diberikan peluang pekerjaan tanpa diskriminasi,"
katanya semasa program tersebut.
Beliau menambah, "Hakikatnya, dengan perkembangan
perubatan hari ini, pesakit HIV boleh hidup seperti orang lain jika mereka
mendapatkan rawatan dan mengambil ubat secara konsisten. Virus dalam badan
boleh dikawal, jadi masyarakat tidak perlu takut untuk menerima mereka
bekerja." Pernyataan ini menjadi peringatan bahawa stigma bukan hanya isu
sosial, tetapi juga menghalang akses kepada peluang ekonomi. Ramai penghidap
HIV menghadapi kesukaran mendapat pekerjaan kerana ketakutan masyarakat untuk
bergaul, makan atau bekerja bersama mereka, walaupun risiko penularan boleh
dikawal dengan baik.
Program 'Satu Juadah, Seribu Keberkatan' ini melibatkan
lawatan ke rumah penerima, penyampaian bakul makanan dan juadah berbuka puasa
kepada keluarga terjejas HIV. Sebanyak empat keluarga di bawah Sarawak Health
Access Programme (SHAPE) menerima bantuan barangan keperluan asas bernilai
kira-kira RM250 setiap rumah. Turut hadir Pengarah Eksekutif MAF, Jasmin Jalil;
Penaung Borneo MAF, Datin Patinggi Datuk Amar Jamilah Anu; serta wakil rakan
kerjasama seperti Sunway Group.
Jasmin Jalil menekankan matlamat program ini adalah
memastikan golongan terjejas tidak tercicir daripada akses rawatan.
"Matlamat kami ialah memastikan golongan ini tidak tercicir daripada
mendapatkan rawatan. Walaupun mereka berdepan stigma masyarakat, akses kepada
rawatan adalah hak yang perlu dipastikan," ujarnya. Beliau menambah bahawa
program seperti ini bukan hanya bantuan sementara, tetapi juga simbol
solidariti untuk membina masyarakat yang lebih inklusif.
Selain bantuan makanan, TKTN juga menyediakan subsidi
pengangkutan untuk memudahkan pesakit ke klinik rawatan. Dr Ruziana
menerangkan, "Ramai penerima bantuan menghadapi kesukaran untuk ke klinik
kerana tiada kenderaan atau kekangan kewangan. Jadi kami menyediakan subsidi
tambang mengikut jarak rumah mereka ke klinik kesihatan." Subsidi bermula
sekitar RM30-RM40 bagi jarak dekat dan boleh meningkat bagi pesakit yang
tinggal sehingga 200 kilometer dari pusat rawatan. Jika pesakit tinggal berhampiran,
pasukan sukarelawan akan membantu menghantar mereka ke klinik, manakala bagi
yang lebih jauh, kos perjalanan menggunakan perkhidmatan e-hailing akan diganti
mengikut kelayakan jarak.
Program subsidi pengangkutan ini bermula sejak 2017 dan
telah membantu sekitar 500 penerima di seluruh Sarawak. Kelangsungannya
bergantung kepada sumbangan daripada PETRONAS, CIMB, Majlis Agama Islam, serta
sokongan kerajaan negeri. Ini menunjukkan betapa pentingnya kerjasama pelbagai
pihak untuk menyokong penghidap HIV, terutama di kawasan luar bandar seperti
Sarawak di mana akses perubatan sering terhad.
Sebagai wartawan yang mengikuti isu kesihatan masyarakat di
Borneo selama bertahun-tahun, saya melihat stigma terhadap HIV masih menjadi
cabaran besar. Walaupun statistik menunjukkan penurunan kes baharu berkat
kempen pendidikan, sikap masyarakat yang diskriminatif menghalang pemulihan
sepenuhnya. Program seperti ini bukan hanya bantuan fizikal, tetapi juga
pendidikan tidak langsung untuk menghapuskan salah faham. Contohnya, ramai
tidak tahu bahawa HIV boleh dikawal sehingga tahap tidak boleh menular melalui
rawatan antiretroviral (ART). Dengan pengetahuan ini, masyarakat boleh lebih
menerima penghidap HIV dalam pekerjaan dan kehidupan harian.
Program diakhiri dengan majlis berbuka puasa yang
menghimpunkan komuniti, rakan kerjasama dan sukarelawan. Selain lawatan ke
rumah, pasukan MAF dan TKTN mengagihkan juadah berbuka puasa kepada hospital,
klinik dan pertubuhan bukan kerajaan di sekitar Kuching. Ini menjadi simbol
solidariti dan sokongan kepada komuniti terjejas akibat HIV.
Pada akhirnya, menghapuskan stigma memerlukan usaha
berterusan daripada semua pihak. Kerajaan, NGO seperti MAF dan TKTN, serta
masyarakat perlu bekerjasama untuk memastikan penghidap HIV mendapat hak sama
rata. Dengan rawatan moden, mereka boleh menyumbang kepada masyarakat tanpa
rasa takut. Program Ramadan ini menjadi langkah baik, tetapi cabaran sebenar
adalah mengubah minda masyarakat untuk lebih empati dan berpengetahuan.
Dr Ruziana dan Jasmin telah menyuarakan hakikat ini. Kini,
tiba masanya masyarakat Sarawak dan Borneo secara keseluruhan mengambil
tindakan. Kerana pada akhirnya, menghapuskan stigma bukan hanya untuk penghidap
HIV, tetapi untuk membina masyarakat yang lebih adil dan sihat untuk semua.
