 |
| Ilustrasi AI |
Sarawak kini muncul sebagai pelopor dalam pembangunan
sistem pengangkutan awam bersepadu di rantau Asia Tenggara, dengan pendekatan
yang bukan sahaja inovatif tetapi juga berakar pada prinsip kelestarian dan
inklusiviti. Di tengah cabaran mobiliti yang dihadapi oleh banyak wilayah,
Sarawak memperlihatkan bagaimana perancangan strategik, teknologi hijau, dan
komitmen politik dapat digabungkan untuk membentuk sistem pengangkutan awam
yang bukan sekadar efisien, tetapi juga berdaya tahan dan berorientasi masa depan.
Menurut Dato Sri Lee Kim Shin, Menteri Pengangkutan
Sarawak, pembangunan sistem pengangkutan awam di negeri ini bukan sekadar soal
menyediakan bas atau laluan feri. Ia adalah sebahagian daripada visi jangka
panjang untuk menjadikan Sarawak sebagai negeri yang moden, inklusif, dan mesra
alam. Dalam kenyataan media bertarikh 4 September 2025, Lee menegaskan bahawa
pengangkutan awam adalah tulang belakang kepada pembangunan ekonomi, sosial,
dan alam sekitar yang mampan.
Kerajaan negeri telah melancarkan pelan induk
pengangkutan awam yang merangkumi pelbagai komponen: bas berteknologi hijau,
perkhidmatan feri, laluan darat yang menghubungkan kawasan bandar dan luar
bandar, serta integrasi sistem digital untuk memudahkan pengguna. Pendekatan
ini bukan sahaja bertujuan mengurangkan kesesakan lalu lintas dan pencemaran
udara, tetapi juga memperkukuh akses kepada pendidikan, kesihatan, dan peluang
pekerjaan.
Salah satu pencapaian paling menonjol dalam usaha Sarawak
ialah pengenalan bas hidrogen di bandar Kuching dan Miri. Teknologi ini
menjadikan Sarawak sebagai negeri pertama di Malaysia yang menggunakan bahan
api hidrogen dalam pengangkutan awam. Bas hidrogen bukan sahaja bebas karbon,
tetapi juga senyap dan efisien dari segi penggunaan tenaga. Menurut Lee,
penggunaan bas hidrogen adalah sebahagian daripada strategi Sarawak untuk
menjadi peneraju dalam ekonomi hijau dan tenaga boleh diperbaharui. Dengan sumber
air yang melimpah dan teknologi elektrolisis yang semakin maju, Sarawak
berpotensi menjadi hab pengeluaran hidrogen untuk kegunaan domestik dan
eksport. Industri ini dijangka membuka peluang pekerjaan baharu, menarik
pelaburan asing, dan memperkukuh kedudukan Sarawak dalam peta ekonomi hijau
global.
Selain teknologi hijau, Sarawak turut memperkenalkan
perkhidmatan bas percuma di beberapa bandar utama. Inisiatif ini bertujuan
meringankan beban kos hidup rakyat, terutamanya golongan berpendapatan rendah
dan pelajar. Ia juga berfungsi sebagai insentif untuk menggalakkan penggunaan
pengangkutan awam secara meluas. Tinjauan awal menunjukkan sambutan positif
daripada masyarakat, dengan peningkatan ketara dalam jumlah penumpang harian.
Lee menyatakan bahawa kerajaan negeri sedang menilai keberkesanan program ini
dan bercadang untuk memperluaskannya ke kawasan lain, termasuk luar bandar.
Perkhidmatan bas percuma bukan sahaja meningkatkan mobiliti, tetapi juga
menyumbang kepada pengurangan pelepasan karbon dan kesesakan lalu lintas.
Model pembangunan pengangkutan awam Sarawak telah menarik
perhatian negara jiran seperti Indonesia, Brunei, dan Filipina. Delegasi dari
negara-negara ini telah mengadakan lawatan kerja ke Sarawak untuk meninjau
pelaksanaan sistem pengangkutan awam dan teknologi hijau yang digunakan.
Menurut Lee, minat serantau terhadap pendekatan Sarawak menunjukkan bahawa
negeri ini bukan sahaja membina sistem untuk kegunaan tempatan, tetapi juga
menyumbang kepada dialog dan kerjasama serantau dalam bidang mobiliti mampan.
Sarawak juga aktif dalam forum serantau yang membincangkan isu pengangkutan,
kelestarian, dan pembangunan bandar. Melalui perkongsian pengetahuan dan
pengalaman, negeri ini berperanan sebagai pemangkin kepada transformasi
pengangkutan awam di Asia Tenggara. Lee percaya bahawa kerjasama serantau
adalah kunci kepada penyelesaian masalah mobiliti yang bersifat rentas
sempadan, seperti kesesakan di kawasan sempadan, pencemaran udara, dan
ketidaksamaan akses.
Walaupun pencapaian Sarawak dalam bidang pengangkutan
awam amat membanggakan, Lee tidak menafikan bahawa masih terdapat cabaran yang
perlu diatasi. Antaranya ialah isu pembiayaan jangka panjang, penyelenggaraan
infrastruktur, dan perubahan sikap pengguna terhadap pengangkutan awam. Ramai
masih memilih kenderaan persendirian atas alasan keselesaan dan fleksibiliti,
walaupun kosnya lebih tinggi dan impaknya terhadap alam sekitar lebih besar.
Untuk mengatasi cabaran ini, kerajaan negeri merancang untuk melaksanakan
kempen kesedaran awam yang menekankan manfaat pengangkutan awam dari segi
ekonomi, sosial, dan alam sekitar. Di samping itu, usaha sedang dilakukan untuk
meningkatkan kualiti perkhidmatan, termasuk ketepatan masa, kebersihan, dan
keselamatan. Teknologi digital seperti aplikasi penjadualan dan sistem
pembayaran tanpa tunai juga sedang diperluas bagi memudahkan pengguna.
Lee menekankan bahawa pengangkutan awam yang bersepadu
adalah asas kepada pembangunan bandar yang mampan dan inklusif. Dengan sistem
pengangkutan yang efisien, bandar dapat berkembang tanpa bergantung sepenuhnya
kepada pembangunan jalan raya dan tempat letak kereta. Ini membolehkan ruang
bandar digunakan untuk tujuan yang lebih produktif seperti taman awam, kawasan
komersial, dan perumahan mampu milik. Sarawak juga sedang mengkaji kemungkinan
membangunkan sistem transit berkecepatan tinggi yang menghubungkan bandar utama
dengan kawasan luar bandar. Projek ini bertujuan mempercepatkan mobiliti,
mengurangkan jurang pembangunan, dan memperkukuh integrasi ekonomi antara
wilayah. Lee percaya bahawa dengan sokongan politik dan kerjasama pelbagai
pihak, impian ini boleh direalisasikan dalam dekad akan datang.
Dengan visi yang jelas dan komitmen yang kukuh, Sarawak
berada di landasan yang tepat untuk menjadi negeri contoh dalam pembangunan
pengangkutan awam bersepadu. Usaha ini bukan sahaja memberi manfaat kepada
rakyat Sarawak, tetapi juga membuka jalan kepada kerjasama serantau yang lebih
erat dalam menghadapi cabaran mobiliti dan kelestarian masa depan. Lee
menyatakan bahawa pengangkutan awam bukan sekadar soal teknikal, tetapi juga
soal keadilan sosial, kelestarian alam sekitar, dan daya saing ekonomi. Beliau
menyeru semua pihak—kerajaan, sektor swasta, masyarakat sivil, dan
pengguna—untuk bersama-sama menjayakan transformasi ini. Dengan semangat
gotong-royong dan inovasi berterusan, Sarawak mampu menjadi model serantau yang
bukan sahaja dihormati, tetapi juga diteladani.
